VINCENT TAVENNE
INNER SP CE
Επιμέλεια Giti Nourbakhsch

23 Μαίου—20 Ιουνίου 2020
No opening: Σάββατο 23 & Κυριακή 24 Μαίου, 12—6 μμ

Σχετικά με Σκηνές, Κουτιά και Εσωτερικούς Χώρους

Μια συζήτηση ανάμεσα στον Vincent Tavenne, την Giti Nourbakhsch, τον Κωνσταντίνο Παπαγεωργίου και την Έλενα Παπαδοπούλου.

Έλενα Παπαδοπούλου: Vincent, όπως κοιτούσα ένα από τα Psycho Boxes σου στον χώρο της Giti τον περασμένο Ιανουάριο, μου ήρθε στο μυαλό η ακόλουθη σημείωση του Ludwig Wittgenstein: «Ο ανθρώπινος χαρακτήρας των διαφόρων φυτών: του τριαντάφυλλου, του κισσού, του χόρτου, της βελανιδιάς, της μηλιάς, του καλαμποκιού, του φοίνικα. Συγκριτικά με τους διαφορετικούς χαρακτήρες που έχουν οι λέξεις».[1] Επειδή οι φόρμες που δημιουργείς μέσα σε αυτά τα cabinets (προθήκες), μερικές από τις οποίες θυμίζουν κηπουρική ενυδρείου, δίνουν την ψευδαίσθηση ότι αναπνέουν, μοιάζουν ζωντανές. Πώς προκύπτει ένα Psycho Box;

Vincent Tavenne: Η διαδικασία με τα κουτιά αρχίζει πρώτα με ένα «πράγμα» και μετά με ένα χειροποίητο αντικείμενο, το οποίο κατασκευάζεται για να αντικαταστήσει το πραγματικό. Ακολουθεί η συσσώρευση αυτών των χειροποίητων αντικειμένων, η ομαδοποίησή τους. Τα τοποθετώ συσχετίζοντάς τα μεταξύ τους. Μόλις πετύχω κάποια συνθήκη ή κατάσταση, σταματάω και την σταθεροποιώ. Αισθάνομαι ότι αυτή η σύνθεση συσχετισμών αξίζει να προστατευτεί. Πρόκειται βέβαια για ένα κουτί, ένα μαύρο κουτί, κάτι σαν ενυδρείο ή σκηνή, μια μακέτα, τα μεγέθη ποικίλλουν, οι αναλογίες ποικίλλουν, οπότε κάτι σουρεαλιστικό ή αλλόκοτο μπορεί να εμφανιστεί. Το αποτέλεσμα θα πρέπει να ξεπερνά τα αρχικά σχέδιά μου, το αποτέλεσμα θα πρέπει να με καταπλήξει. Η μέθοδός μου βασίζεται στο παίγνιο, τα παιχνίδια. Διαφορετικά θα βαριόμουν. Ως ένας θαυμαστής της Αναγέννησης, γνωρίζω για τα cabinets of curiosities (προθήκες αξιοπερίεργων αντικειμένων) και την τοποθέτηση παράξενων, ασυνήθιστων, ανοίκειων πραγμάτων μαζί. Αυτό που συμβαίνει στα κουτιά είναι η οικειοποίηση του κόσμου.

Τα κουτιά με τα φυτά έχουν ένα κάπως διαφορετικό ιστορικό. Από τη μητέρα μου κληρονόμησα ένα βιβλίο για τα φυτά που χρησιμοποιούσε καθημερινά. Έτσι άρχισα να αναπαράγω κάποια. Αυτά τα μικρά αντικείμενα από παπιέ μασέ με λίγο σύρμα και μπογιά χρειάζονται ένα είδος πραγματικής προστασίας όταν εκτίθενται.

ΕΠ: Τα Tent Sculptures, τα οποία κατασκευάζονται από υφάσματα, παραπέμπουν σε κατοικίες νομάδων, σχετίζονται καθόλου με τον νομαδισμό της σκέψης από γλώσσα σε γλώσσα, από κουλτούρα σε κουλτούρα; Έχω υπόψη μου τη Γαλλική καταγωγή σου και το γεγονός ότι ζείς στο Βερολίνο εδώ και πολλά χρόνια και το πώς το κείμενο (text) σχετίζεται με τη λατινική λέξη textum, δηλαδή το ύφασμα και κατά συνέπεια με την ύφανση, με διαφορετικά νήματα που πλέκονται μαζί.

VT: Ο Ulrich Rückriem, με τον οποίο σπούδασα, είχε πάντα έναν στατικό μηχανικό για να ελέγχει την σταθερότητα του υποστρώματος εξαιτίας του βάρους των γλυπτών του. Σ’ έναν βαθμό, αυτό ήταν για εμένα ένα παράδειγμα προς αποφυγή - το να φτιάχνεις κάτι αμετακίνητο και βαρύ και δύσχρηστο. Έτσι έκανα αντανακλαστικά σε κάθε έκθεση ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή κάθε κατασκευή αποσπάται εύκολα στη συνέχεια ώστε να αποφεύγεται ο δύσκολος χειρισμός και η αποθήκευση μεγάλων όγκων. Τα γλυπτά που φτιάχνονται με εσωτερική δομή, πλαίσιο και ύφασμα έχουν ποικίλες επιρροές.

Αρχικά έπαιζα με τα Γαλλικά κλισέ στο εξωτερικό: το κρασί, το τυρί, τη μόδα, την υψηλή ραπτική. Έκανα σχέδια ραπτικής. Έραβα σαν να δημιουργούσα μια πτύχωση ή ένα φόρεμα. Η δεξιοτεχνία που απαιτείται είναι η ίδια, μόνο το μέγεθος διαφέρει. Ο τρόπος με τον οποίο κατασκευάζεται το πλαίσιο είναι σημαντικός. Ίσως επηρεασμένος από τον πατέρα μου, ο οποίος ήταν μηχανικός αυτοκινήτων, έγινα ιδιαίτερα προσεκτικός στις συνδέσεις, τη σταθερότητα, την ακρίβεια, την ομορφιά των κατασκευαστικών λύσεων σύμφωνα, και σε αναλογία, με τα διαφορετικά στοιχεία που δημιουργούν το σύνολο.

ΕΠ: Giti έχεις συνεργαστεί με τον Vincent σε αρκετές εκθέσεις, στην γκαλερί σου στο Βερολίνο και η Sculpture Légère [Ελαφριά Γλυπτική] που παρουσιάζουμε στο Radio Athènes φτιάχθηκε ειδικά για εσένα. Πώς νιώθεις μπαίνοντας στο εσωτερικό της;

Giti Nourbakhsch: Στην πρώτη μας έκθεση, νομίζω το 1999, ο Vincent παρουσίασε μια σκηνή-γλυπτό την οποία ονομάσαμε «die Tonne», το βαρέλι. Ήταν ένα καφετί, κυλινδρικό σώμα, που έφθανε σχεδόν μέχρι το ταβάνι του χώρου και έμοιαζε περίκλειστο. Είχε δύο εισόδους, τη μία απέναντι στην άλλη, μόλις μια σχισμή η κάθε μία. Μπορούσες να μπεις και ν’ ακολουθήσεις το στενό μονοπάτι γύρω από ένα ημικύκλιο και μετά έφτανες στο κέντρο, έναν απροσδόκητα ολοκληρωτικά γαλάζιο χώρο που άνοιγε προς την οροφή σαν κώνος. Ήταν αρκετά ευρύχωρος ώστε να στέκονται εκεί αρκετά άτομα.

Όλα ήταν γαλάζια. Ήσουν εκεί χωρίς ιδιαίτερο λόγο, σ’ ένα χώρο χωρίς συγκεκριμένη λειτουργία κοιτάζοντας ίσως ψηλά. Το ύφασμα/οι μεμβράνες του γλυπτού απομόνωναν τους ήχους, οπότε επικρατούσε ηρεμία και σιωπή. Όλα αυτά δεν ήταν ορατά απέξω. Μια μέρα ο σκύλος μου, η Susi, ένα ψηλό Great Dane εξαφανίστηκε και την έψαχνα παντού. Την βρήκα να κοιμάται στο κέντρο αυτού του γαλάζιου χώρου. Θα πρέπει να διέσχισε όλη τη διαδρομή στο εσωτερικό μονοπάτι για να φτάσει εκεί. Δεν ξέρω γιατί το έκανε αυτό, εκτός του ότι ήταν ιδαίτερη έτσι κι αλλιώς, για παράδειγμα της άρεσε το ηχηρό, υπερτονισμένο κονσέρτο του Charlemagne Palestine ενώ μάλιστα είχε ξαπλώσει δίπλα στα πόδια του. Πράγματι, ο εσωτερικός χώρος του βαρελιού ήταν ένα πολύ ευχάριστο μέρος για να βρίσκεσαι. Χωρίς να κάνεις κάτι, χωρίς πρόθεσεις.

Πολλά χρόνια αργότερα, ζήτησα από τον Vincent να δημιουργήσει έναν εσωτερικό χώρο για εμένα τόσο ευχάριστο όσο το γαλάζιο κέντρο του βαρελιού, όπου θα μπορούσα να πάω, όπως είχει κάνει η Susi, και απλά να υπάρχω. Επειδή λατρεύω το ροζ χρώμα, φαντάστηκα ένα χώρο με ροζ φωτισμό όπου θα μπορούσα να βάλω ένα κρεβάτι.

Ο Vincent δημιούργησε ένα «διπλό βαρέλι», δύο κυλινδικές φόρμες που συνδέονται μεταξύ τους. Αν τις δεις από πάνω έχουν κάτι από το 8, από έξω θυμίζουν στήθη ή γλουτούς. Ήταν αστείο, οι σχισμές των εισόδων βρίσκονταν εκεί ακριβώς όπου συναντιόνταν οι κυλινδρικές φόρμες, καθώς έμπαινες μέσα από τα στήθη ή τους γλουτούς. Ακολουθούσες πάλι ένα στενό μονοπάτι κι έμπαινες στο κέντρο που αυτή τη φορά είχε ένα κόκκινο κλειστό ταβάνι σαν κουκούλι. Το εξωτερικό φως αντανακλούσε στο εσωτερικό, οπότε η ευχή μου να έχω ένα εσωτερικό πλημμυρισμένο από ροζ φως εκπληρώθηκε.

Είχα αυτό το ογκώδες αντικείμενο στο σαλόνι μου για πολύ καιρό. Και μόνο που βρισκόταν εκεί αμφισβητούσε τον τρόπο ζωής μου, αμφισβητούσε τον καναπέ, τις πόρτες, τα πηγαινέλα… Ήταν ωραίο να το έχω στο διαμέρισμα σαν ένα μεγάλο, αλλόκοτο ζώο. Το είχα για να μου υπενθυμίζει ότι τα περισσότερα πράγματα και οι δραστηριότητες είναι συμβάσεις και συμφωνίες. Ένα τεράστιο αντικείμενο που μου υπενθύμιζε το κενό διάστημα, την παύση. Τα γλυπτά μπορούν να το κάνουν αυτό. Καθώς απορροφούν χώρο και επιβάλλονται, μπορεί να σου θυμίζουν αυτό που είναι κενό από φιλοσοφική άποψη. Δεν το σκέφτεσαι αλλά το «αισθάνεσαι» φιλοσοφικά.

Ο ήχος του περιβάλλοντος ήταν και πάλι χαμηλός. (Αφού το έβγαλα, το διαμέρισμα φαινόταν άδειο και θλιβερά ορθολογιστικό). Για ένα διάστημα καρφίτσωνα φωτογραφίες και αντικείμενα στον εσωτερικό χώρο. Μπορούσες επίσης να σηκώσεις τους «τοίχους» του για να είναι μισάνοιχτος.

ΕΠ: Vincent, χρησιμοποιείς κυρίως φυσικά υλικά στη δουλειά σου, υφάσματα βαμμένα στο χέρι, ξύλο, χαρτί. Και υπάρχουν κάποια σχήματα τα οποία επανέρχονται όπως ο κύκλος και το τετράγωνο. Ορισμένοι από τους τίτλους των εκθέσεών σου, όπως «Univers» (Σύμπαν), «Stratosphère» (Στρατόσφαιρα), « Ether» (Αιθέρας), «Beginning» (Αρχή), «Black Hole» (Μαύρη Τρύπα), υποβάλλουν έναν αναστοχασμό πάνω στην καταγωγή και την ανάπτυξη του κόσμου. Ο τίτλος που χρησιμοποιείς για την Αθηναϊκή σου έκθεση είναι «Inner Sp ce». Το γράμμα a λείπει και βλέπω την σκηνή σου να υψώνεται στον κενό χώρο ανάμεσα στο γράμμα p και το γράμμα c.

Κάτι άλλο που δεν θα πρέπει να παραλείψουμε να πούμε είναι ότι άρχισες να φτιάχνεις αυτή τη σειρά των γλυπτών, στα οποία συνήθως χρησιμοποιείς ξύλινα στηρίγματα και διάφορα υφάσματα, εδώ και τουλάχιστον είκοσι χρόνια. Πολύ πριν την μεταναστευτική κρίση, η οποία προσέδωσε μία ακόμα πολυπλοκότητα στην έννοια της σκηνής. Όλα αυτά για να ρωτήσω το πως αντιλαμβάνεσαι το έργο σου ως καλλιτέχνη σε σχέση με τον κόσμο που φαίνεται ιδιαίτερα εύθραυστος αυτή την εποχή.

VT: Για να δώσω μια πιθανή απάντηση και στις δύο παραπάνω ερωτήσεις: Το ενδιαφέρον μου για τον κόσμο, το σύμπαν, μου δίνει την ευχάριστη αίσθηση ότι δεν είμαι παρά ένας μικροσκοπικός κόκκος στην ευρύτερη εικόνα. Καλό αυτό. Τα πάντα αλλάζουν, είναι συνέχεια ασταθή. Εύχομαι η ενσυναίσθησή μου για τα άτομα που υποχρεώνονται να γίνουν νομάδες, να ζουν μια προσωρινή ζωή, να γίνεται αντιληπτή.

Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου: Πρώτα απ’ όλα συγγνώμη για την αρκετά καθυστερημένη συμμετοχή μου στη συνομιλία. Μέχρι τώρα αναπτύξατε τις απόψεις σας και δημιουργήσατε ένα ενδιαφέρον νοηματικό πλέγμα, έναν ωραίο ιστό που μάλλον θα διαλύσω με την παρέμβασή μου. Από την άλλη, δεν θα βγει τίποτα αν δεν προεκτείνουμε τις δυνατότητές μας και δεν αποπειραθούμε να δημιουργήσουμε κάτι καινούργιο. Δεν θα βγει τίποτα μόνο με την παρατήρηση. Απαιτούνται μια καινούργια ένταση, υπερβολική πίστη και μια χειρονομία αγάπης. Οπότε παίρνουμε διαρκώς επιστημικά και συναισθηματικά ρίσκα. Η καλή τέχνη μας υπενθυμίζει με τον καλύτερο τρόπο πως είμαστε ζωντανοί και ότι πρέπει να κινούμαστε εντός του χώρου και του χρόνου και, το πιο σημαντικό, να «κινούμαστε» εντός του εσωτερικού χρόνου και χώρου μας - αν θέλουμε να είμαστε ελεύθεροι. Η καλή τέχνη είναι «αφύπνιση των κοιμώμενων», το οποίο είναι κάτι περισσότερο από το να μας κάνει να συνειδητοποιούμε το x ή απλώς να μας κάνει να πιστέψουμε εκείνο το y ή ίσως να μας δημιουργεί ελπίδες ή να μας κάνει να φοβόμαστε το z. Από αυτή την άποψη, θεωρώ πως οι απόψεις που διατυπώθηκαν μέχρι τώρα είναι ιδιαίτερα εύστοχες. Vincent, η κατασκευή της σκηνής που προετοιμάζεις για το Radio Athènes, φαίνεται ήδη να διεκδικεί ένα κομμάτι του εσωτερικού μου χώρου και να με κάνει να ανυπομονώ να τη δω στην «πραγματικότητα». Με έχει ήδη μεταμορφώσει. Αλλά από τη στιγμή που μου ζητήθηκε να κάνω μια ερώτηση (κατά κάποιο τρόπο, αισθάνομαι ότι έχω ήδη τοποθετηθεί!), θα ήθελα να επαναφέρω τη συζήτηση σε δύο έργα σου τα οποία έχω δει από κοντά και θαυμάζω. Το ένα ονομάζεται «Feu» (Φωτιά), το εντυπωσιακά μνημειώδες χαρακτικό με τις γλώσσες της φλόγας, με πολλές αναφορές σε κοσμολογίες της Άπω Ανατολής όπως και σε τεχνικές τυπώματος. Το άλλο είναι ένα μικρό πράσινο γλυπτό ενός φυτού -αναρωτιέμαι, αν είναι τσουκνίδα-, που μοιάζει με ένα είδος εκδήλωσης του αιώνειου κύκλου της ζωής. Τι συνεπάγεται αυτή η σύγκριση; Έχω κάπως την αίσθηση ότι η μικρή ρίζα είναι ένα είδος υπενθύμισης (στο μυαλό μου έρχεται το περιστρεφόμενο τοτέμ στο Inception του Christopher Nolan) ότι ζούμε όντως σ’ ένα κόσμο αντικειμένων από τον οποίο δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, ενώ οι οι στυλιζαρισμένες γλώσσες της φωτιάς τυπωμένες με ποικίλα stencils παραπέμπουν στη ρευστότητα και τις δυνατότητες των εσωτερικών συναισθηματικών, πνευματικών, διανοητικών κόσμων μας. Βγάζουν όλα αυτά νόημα, για σας;

GN: Ο Martin Schuettpelz, στον οποίο ανήκει ένα γλυπτό-σκηνή του Vincent, είναι αρχιτέκτονας και ανάμεσα σε άλλα κατασκευάζει τα περίπτερα (pavilions) του Dan Graham, οπότε είναι συνηθισμένος σε απαιτητικές αρχιτεκτονικές κατασκευές. Όπως έχει πει ακόμα δεν γνωρίζει τι είναι η σκηνή μέσα στο σπίτι του. Με την άδεια του Martin, θα ήθελα να παρουσιάσω το μη μεταφράσιμο Γερμανικό ποίημα/κείμενο του για την Σκηνή:

Blaustoff isst Rotschopf
Goldener Flachs
Hospital auf Häkelkissen
wie oft geht rundes Fenster
Rost im Wasser
Bleiverglasung auf Leder weiß
Schrauben im Selbstdrehpack
weichen Felsen schwarz angucken
war nicht Blau der Mond
Fischgrät nach Zimmergröße
Baguette hinter Glastür
die Latte falsch flicken

Gewinde ohne Filzteller
Flechten hoch auf 360°
Kiloweise Zweitonnenhans
Flechtenkur
Rasenbleiche, andere Bilder suchen
Asphaltbruch über Pappelwurzel

Fliesenholz, salonfähig, Stuckmarmor
Saptil
Tellerrand auf Obstkiste
nach dem Schild schauen und nicht folgen
nummern nach dem Zusammenbauen
mehr Alphabete
Falten für den Strich
Pixelreihe auf gebogener Linie

Kratzer im Parfüm
Waschmaschinenblech gedengelt
Senkel, gesäumt
krüselig gespannt
ruibarbo para Mexico
Birne durchs Loch hängen
Lattenspagat
Kleidersaum mit Staubflaum
Nebelkabinett in Blaumilchstrumpf

[1] Ludwig Wittgenstein, Culture and Value, Translated by Peter Winch, The University of Chicago Press, Chicago, 1984, p.23c

Μετάφραση από τα Αγγλικά: Αντώνης Κατσούρης

Η Giti Nourbakhsch είναι πρώην έμπορος τέχνης που πειραματίζεται. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Η Έλενα Παπαδοπούλου είναι επιμελήτρια και ιδρυτική διευθύντρια του Radio Athènes.

Ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου διδάσκει Φιλοσοφία του Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Ο Vincent Tavenne (*1961) είναι εικαστικός. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο.

Γεννήθηκε στο Montbéliard, Γαλλία και σπούδασε στην Kunstakademie Düsseldorf. Ο Vincent Tavenne έχει εκθέσει διεθνώς όπως στο Kunstverein Rastatt and Oldenburger Kunstverein, Oldenburg (2020); Centre Pompidou-Metz/France (2016); Museum am Ostwall, Dortmund (2015); Saarlandmuseum, Saarbrücken (2010); Kunstverein Lübeck / Overbeck-Gesellschaft (2008); Sammlung Grässlin (2007); Kunstverein Arnsberg (2004); Kunstverein Braunschweig (2001); Hamburger Bahnhof Museum für Gegenwart, Berlin (1998). Από το 1994 είχε ατομικές εκθέσεις με τις Galerie Hammelehle und Ahrens, Stuttgart/Cologne; Galerie Daniel Buchholz, Cologne; Galerie Giti Nourbakhsch, Berlin and Adamski, Berlin. Εκδὀσεις συμπεριλαμβάνουν το “Polarise-Toi” με την ευκαιρία της ομώνυμης έκθεσης στο Saarlandmuseum, Saarbrücken( Hatje Cantz Verlag 2010) και “Hundert Fragen und Keine Antwort” (Walther Koenig Verlag, 2001).

Ωρες λειτουργίας: Τον υπόλοιπο Μάιο θα είμαστε ανοικτά όπως πάντα
Τετάρτη 4—8 μμ και Σάββατο 12—4 μμ. 

Τον Ιούνιο θα είμαστε ανοικτά κάθε Τετάρτη 4—8 μμ. και με ραντεβού. 

Οι δράσεις του Radio Athènes στηρίζονται απο το Outset Contemporary Art Fund (Ελλάδος)