Τι θα συνέβαινε αν η Παναγία ήταν φεμινίστρια; Ποια η σημασία της Παναγίας για τις γυναίκες του σήμερα; Πώς μπορεί να λειτουργήσει ως σύμβολο ενδυνάμωσης σε σύγχρονα φεμινιστικά κινήματα; Τι θα συνέβαινε αν η ιερότητα δεν ανήκε μόνο στους καθεδρικούς ναούς, αλλά έβρισκε τη θέση της σε κέντρα αισθητικής, δοκιμαστήρια, ατελιέ – τα σώματα και τις ζωές των ίδιων των γυναικών;

To Antisocial παρουσιάζει την έκθεση “Please Mother Mary, be Feminist” των Ines Kaufmann και sismalena, ως μια ωδή στο ιερό της κάθε γυναίκας, τη δύναμη που βρίσκεται μέσα της. Mια πολυδιάστατη διερεύνηση των γυναικείων κωδίκων, της ισχύος και της σύγχρονης αφοσίωσης. Οι καλλιτέχνιδες στήνουν έναν βωμό προς το θηλυκό: αποσπασματικό, στολισμένο, ενσαρκωμένο. Αντλούν έμπνευση από την παραδοσιακή ορθόδοξη εικονογραφία και αναπλαισιώνουν τους κώδικές της. Τα κεριά, το λιβάνι, οι εικόνες αγίων και τα λείψανα δίνουν τη θέση τους σε θολωμένους πίνακες, γλυφιτζουρένιες εικόνες που έχουν φτιαχτεί για να φιλιούνται και κείμενα που θυμίζουν σύγχρονους ψαλμούς. Έτσι, το Antisocial μεταμορφώνεται σε έναν σύγχρονο τόπο λατρείας, έναν χώρο που προσκαλεί τον θεατή να επανεξετάσει το ιερό, πέρα από τα πατριαρχικά αφηγήματα της εκκλησίας.

Τι θα γινόταν αν το ιερό επαναπροσδιοριζόταν μέσα από τη σύγχρονη τέχνη; Η Παναγία στη φεμινιστική τέχνη, μεταμορφώνεται. Από παθητική φιγούρα, γίνεται μια δυναμική μορφή ταύτισης γυναικών, αναζήτησης ταυτότητας, ακόμη και αντίστασης. Ένας τρόπος για να διεκδικήσουν οι καλλιτέχνες πνευματικό και κοινωνικό χώρο μέσα σε θρησκευτικά και πολιτισμικά πλαίσια που έχουν περιθωριοποιήσει τις γυναίκες ανά τα χρόνια. Η Alma Lopez στο έργο της “Our Lady” (2001) δημιούργησε ένα ψηφιακό κολάζ που παρουσιάζει την Παναγία με μοντέρνα, ημιδιαφανή ενδυμασία και σε στάση αυτοπεποίθησης. Μια Παναγία δυνατή, περήφανη για το σώμα της, που μιλά στις γυναίκες του σήμερα. Ενώ πέρα από σύμβολο γυναικείας ενδυνάμωσης, η Παναγία παίρνει και πιο πολιτική θέση. Πρόσφατα η Sylvia Lucero δημιούργησε το έργο “Maria Feminista” (2019), μια γλυπτική αναπαράσταση της Παναγίας με πράσινο μαντήλι, σύμβολο του αγώνα για ασφαλή και νόμιμη άμβλωση στην Αργεντινή, συνδέοντας έτσι τη θρησκευτική παράδοση με τον σύγχρονο φεμινιστικό αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών. Στην έκθεση “Please, Mother Mary, be Feminist” οι Ines Kaufmann και sismalena δημιουργούν μια εγκατάσταση από έργα ζωγραφικής, αντικείμενα και γλυπτά που γιορτάζουν και αναδεικνύουν τη σωματικότητα και την αυτοαντίληψη των γυναικών έρχονται να εξερευνήσουν τη σημασία της Παναγίας.

Τι είναι σήμερα πραγματικά ιερό για τις γυναίκες;

«Τα χέρια, τα ποιήματα, οι πίνακες. Με αφετηρία την έκθεση “Please, Mother Mary, be Feminist”, επανεφευρίσκουμε την Παναγία - όχι ως ταπεινό σύμβολο πατριαρχικών αρετών, αλλά ως ισχυρό πρότυπο γυναικείας ενδυνάμωσης. Πώς θα ήταν ο κόσμος αν η Παναγία δεν ενσάρκωνε μόνο την πνευματική καθαρότητα, αλλά ενέπνεε και τα φεμινιστικά κινήματα – ενισχύοντας τη συλλογική διεκδίκηση ισότητας και ηγεσίας;»

Η Παναγία, ως κεντρική μορφή στη χριστιανική παράδοση έχει συχνά ιδωθεί με παραδοσιακούς ρόλους μητρότητας, αγνότητας και υπακοής. Ωστόσο, στη σύγχρονη φεμινιστική σκέψη, η σχέση της με τον φεμινισμό δεν είναι μονοδιάστατη και έχει προκαλέσει διαφορετικές αναγνώσεις και επανερμηνείες. Κάποιοι μελετητές έχουν ερευνήσει τον ρόλο της ως σύμβολο μητρότητας και φροντίδας, άλλοι ως τη “φωνή” για την καταπίεση των γυναικών σήμερα, αλλά οι περισσότερες θεολόγοι φεμινίστριες την βλέπουν ως μια μορφή γυναικείας ενδυνάμωσης. Παρά την παραδοσιακή εικόνα της Παναγίας λοιπόν, ως «ταπεινή υπηρέτρια», έχει σταθεί ως αφορμή ώστε καλλιτέχνες και ερευνητές σε όλο τον κόσμο να δημιουργήσουν μια βάση επαναπροσδιορίζοντάς την ως γυναίκα με ενεργό ρόλο στην ιστορία της σωτηρίας. Εκείνης της γυναίκας που έχει επιλογή, ελεύθερη βούληση και ισχυρή φωνή μέσα σε έναν ανδροκρατούμενο θεολογικό κόσμο.

Σχετικά με τις καλλιτέχνιδες

Η sismalena είναι Ελληνίδα καλλιτέχνις από τη Στουτγάρδη, η οποία εξερευνά την ελληνορθόδοξη ταυτότητα στη Γερμανία και διερευνά την αυτο-αναπαράσταση και τη θηλυκότητα στην μετα-ψηφιακή εποχή. Μέσα από ζωγραφική, animation, κείμενο και περφόρμανς, σχολιάζει τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στη δημιουργική διαδικασία και θέτει ερωτήματα γύρω από το ηδονοβλεπτικό βλέμμα προς τη γυναίκα καλλιτέχνιδα. Συνδυάζοντας προσωπικές εμπειρίες με ευρύτερες πολιτισμικές αναφορές, δημιουργεί μια εικαστική γλώσσα που αμφισβητεί τις κυρίαρχες αντιλήψεις γύρω από το φύλο και την εξουσία. Η παρούσα έκθεση εμβαθύνει στη δυναμική των σύγχρονων ταυτοτικών πολιτισμών, προσφέροντας μια πολυδιάστατη διερεύνηση των γυναικείων κωδίκων, της ισχύος και της σύγχρονης αφοσίωσης.

Η Ines Kaufmann (γεν. 1996, Καρινθία) σπουδάζει στην Ακαδημία Καλών Τεχνών, στο τμήμα Image/Space Expansion υπό την καθοδήγηση του Daniel Richter. Το έργο της κινείται με ρευστότητα ανάμεσα στη φιγούρα και την αφαίρεση, χρησιμοποιώντας παιγνιώδεις χρωματικές συνθέσεις και εκφραστική σωματική γλώσσα για να εξερευνήσει το άτομο μέσα στο συλλογικό. Η τέχνη της δημιουργεί συναντήσεις όπου ερωτισμός και μυθικές φυσικές καταβολές συγχέονται, ενώ οι μορφές της ενσαρκώνουν αντιθέσεις: καθαρότητα και βρωμιά, τρυφερότητα και δυναμική δομή. Τα έργα της Kaufmann προσκαλούν σε οικειότητα και σύνδεση, θολώνοντας τα όρια ανάμεσα στο εγώ και τον Άλλον. Με έμφαση στη βιωσιμότητα, καταγράφει τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, εκφράζοντας δέσμευση στην ένταξη και τη συμπερίληψη, μέσα από την εμπλοκή του κοινού σε καθολικές πτυχές της ανθρώπινης χειρονομίας και της φυσικής μορφής.

Kείμενο της Μαργαρίτας Γραμματικού

Σχετικά με το Antisocial
Ένα δωμάτιο για την τέχνη. Ένας μικρός χώρος στον οποίο χωράνε μεγάλα πράγματα. Νέοι καλλιτέχνες έχουν την ελευθερία και την ευελιξία να αποφασίσουν εκείνοι για τους ίδιους, ποια είναι εκείνη η σειρά έργων τους που τους εκφράζει. Το Antisocial ανοίγει σαν ένα safe-house της τέχνης, με κύριο στόχο του να αισθανθεί ο κάθε καλλιτέχνης πως εκεί μπορεί να μοιραστεί με το κοινό τις πιο σκοτεινές στιγμές του, τις πιο προσωπικές εμπειρίες του, αλλά και όλα όσα τους κάνουν να νιώθουν ελεύθεροι. Το Antisocial είναι ένας χώρος μοιράσματος, συμπερίληψης, ανοιχτός για όλα τα μάτια.

Στοιχεία επικοινωνίας
antisocial.ath@gmail.com
@antisocial.ath