Το Σάββατο 16 Δεκεμβρίου 2017 (12.00-16.00) εγκαινιάζεται, στην Kalfayan Galleries, η πρώτη ατομική παρουσίαση στην Αθήνα μετά το θάνατό της, της εργασίας της Ναυσικάς Πάστρα. Προηγήθηκαν δύο μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις του συνολικού της έργου, το 2014, στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (Θεσσαλονίκη) και στο Μουσείο Νεοελληνικής Τέχνης του Δήμου Ρόδου. Την ανάλυση και την οπτική ανάρτηση των ιδεών του έργου της επιμελείται ο ομότιμος καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Εμμανουήλ Μαυρομμάτης.

Κείμενο επιμελητή:

Η έκθεση ειδικεύεται σε μια συγκεκριμένη περίοδο της εργασίας της Ναυσικάς, ανάμεσα στο 1980 και το 1992. Με δημιουργική αντιπαραβολή με ενδεικτικά έργα προηγούμενων περιόδων, η έκθεση διερευνά το πώς κατά την περίοδο ανάμεσα στο 1980 και το 1992 έγινε η μετακίνηση από την οργάνωση της εργασίας στην επιφάνεια, στην οργάνωση της ίδιας εργασίας στο χώρο. Αυτή η μετακίνηση ήταν η αρχή μιας ουσιώδους αλλαγής κατά την οποία ο αρχικός της συλλογισμός -Τετράγωνο-Κύκλος-Σύνεκτρον, 1968-1976- άλλαξε κατεύθυνση.

Αρχικά, η εργασία της Ναυσικάς ήταν επικεντρωμένη στις σχέσεις διατομής του τετραγώνου και του κύκλου, αλλά μέσα σε ένα σύστημα. (1968-1976). Αυτό το σύστημα είναι κυρίαρχο έμβλημα της έκθεσης και η εισαγωγή στις μεταγενέστερες παρουσιάσεις ως η προϋπόθεση των συλλογισμών που ακολούθησαν. Συνιστά τον κορμό της κατανόησης της περιόδου που επεκτείνεται από το 1968 μέχρι το 1980 περίπου και που στη συνέχεια, ως η διαδοχή της, συνεχίζεται την περίοδο από το 1980 έως το 1992. Αυτή ήταν η Γενική μέθοδος εργασίας με προϋπόθεση τις Προκείμενες (ως Αξίωμα), την Ανάλυση και τη Σύνθεση των Προκείμενων και στη συνέχεια, την Ανάλυση της σύνθεσης και τη Σύνθεση της νέας ανάλυσης των Προκείμενων κ.ο.κ. Αυτό το σύστημα ήταν κυκλικό ως η επαγωγή ή, ως η αφαίρεση (η ανάλυση) των Προκείμενων, να οδηγεί στην παραγωγή ή στις σχέσεις (τη σύνθεση) των Προκείμενων και η παραγωγή ή οι σχέσεις των Προκείμενων που προήλθαν από την προηγούμενη επαγωγή ή αφαίρεση των Προκείμενων, να αναλύονται εκ νέου από την επόμενη επαγωγή τους ή την αφαίρεση των Προκείμενων κ.ο.κ.

Για την Ναυσικά, αυτή η Γενική μέθοδος εργασίας ήταν η προϋπόθεση της οποιασδήποτε καλλιτεχνικής συμπεριφοράς και η εν δυνάμει εφαρμογή της μεθόδου στα οποιαδήποτε αντικείμενα. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο θεωρούσε την ίδια τη Γενική μέθοδο ως καθεαυτό έργο και ως έκτοτε τη γενεσιουργό δυνατότητα παραγωγής οποιουδήποτε άλλου έργου. Επρόκειτο για μια ταυτολογία (η Γενική μέθοδος εργασίας είναι η ίδια έργο ως παραγωγός έργου) και συνεπώς επρόκειτο για τον προσανατολισμό και την παραπομπή στις μινιμαλο-εννοιακές τάσεις των χρόνων 1960-1970 στις οποίες την ενέταξε ο Bernard Lamarche Vadel στο εισαγωγικό κείμενο του Καταλόγου της Ναυσικάς, Analogiques (έκδοση Denise René, 1976), με την ευκαιρία της ατομικής της έκθεσης (Φαντασιακή διεύρυνση και σημεία προσδιορισμού / Amplitude fictionnelle et signes de définition / Fictional amplitude and signs of definition) και σε άλλα δύο επίσης επόμενα κείμενα, το 1979 και το 1982. Στη συνέχεια, η εργασία της Ναυσικάς ως η αρχική οργάνωση των σχέσεων του τετραγώνου και κύκλου στην επιφάνεια (1968-1976), σήκωσε τις σχέσεις τους στο χώρο και η οργάνωση έγινε η ίδια, χώρος. (1980-1992).

Από μια αρχική εγκατάσταση επιφάνειας προέκυψαν δύο διαφορετικές, λογικές συνέπειες. Η μία ήταν τα πλέγματα αναλύσεων (γλυπτά) τα οποία ήταν οι συσχετισμοί των τετραγώνων μιας συγκεκριμένης εγκατάστασης, Τετράγωνο-Κύκλος-Σύνεκτρον, σε σχέσεις μεταξύ τους παράθεσης ή υπέρθεσης ή μετωπιαίας ή αξονικής πρόσληψης (τομές) και η άλλη, ήταν οι σφαίρες συνθέσεων (γλυπτά) σφαιρών και κύβων μέσα στο χώρο, μιας συγκεκριμένης επίσης εγκατάστασης, Τετράγωνο-Κύκλος-Σύνεκτρον. Η Ναυσικά ήθελε η εργασία της να διαβάζεται ως μια ροή διαδοχικών συλλογισμών, -ως ένας συλλογισμός.