Οι Kalfayan Galleries παρουσιάζουν την ατομική έκθεση τoυ  Αντώνη Ντόνεφ  με τίτλο «Time’s Witness». Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη, 10 Ιουνίου 2025, 19.00-21.00. Το κείμενο που συνοδεύει την έκθεση το υπογράφει ο Πάνος Γιαννικόπουλος (Επιμελητής – Ιστορικός Τέχνης).

H έκθεση στην Kalfayan Galleries είναι σε διάλογο με την παρουσίαση των μνημειακών διαστάσεων διπτύχου του καλλιτέχνη στο Unlimited (επιμελητής: Giovanni Carmine, Διευθυντής Kunst Halle St. Gallen) στα πλαίσια της συμμετοχής της Kalfayan Galleries στο Art Basel (16-22 Ιουνίου 2025). Έχει προηγηθεί η επιτυχημένη παρουσίαση του εξίσου μνημειακού έργου - μήκους 12 μέτρων - του Ντόνεφ, στο Meridians (επιμ. Yasmil Raymond) στο Art Basel Miami 2024 στο οποίο συμμετέχει η Kalfayan Galleries από το 2013.

Στην Πέμπτη έκθεσή του στην Kalfayan Galleries, ο Αντώνης Ντόνεφ δηλώνει ‘Αυτόπτης Μάρτυρας του Χρόνου’ (‘Time’s Witness’) μετατρέποντας το χώρο της γκαλερί σε μία ‘βιβλιοθήκη του χρόνου’ όπου τα πάντα μπορούν να συμβούν, όλες οι ερμηνείες είναι δυνατές. Το έργο του αποτελεί ταυτόχρονα επαναδιαπραγμάτευση της γνώσης και του χρόνου. Παραμένοντας πιστός στα δομικά στοιχεία της τεχνικής του, επέμβαση πάνω σε σελίδες όπου συγκεντρώνεται η γνώση (αρχειακό έντυπο υλικό όπως λεξικά, εγκυκλοπαίδειες, χάρτες κ.α.) και οργανική ανάπτυξη του σχεδίου με μελάνι εν είδη αυτόματης γραφής, ο Αντώνης Ντόνεφ προσθέτει περισσότερο χρώμα στα νέα του έργα στην προσπάθειά του όπως δηλώνει ο ίδιος ‘να αποτυπώσει με τη ζωγραφική του ακόμα μεγαλύτερο κομμάτι χρόνου’. Δαιδαλώδης εικονογραφία, καλλιγραφικό σχέδιο, χιούμορ, συνειδητό και ασυνείδητο, ορατό και αόρατο, μνήμη, γνώση και φαντασία συνυπάρχουν αρμονικά στις πολυεπίπεδες ζωγραφικές επιφάνειες του Αντώνη Ντόνεφ που δρουν σαν ‘ανοιχτά βιβλία’.

Σύντομο Βιογραφικό:

Ο Αντώνης Ντόνεφ γεννήθηκε το 1978. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (ΑΣΚΤ) και στη Σχολή Καλών Τεχνών της Μαδρίτης. Το έργο του έχει παρουσιαστεί σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό όπως μεταξύ άλλων: UNLIMITED, Art Basel 2025 (επιμ. Giovanni Carmine), MERIDIANS, Art Basel Miami 2024 (επιμ. Yasmil Raymond), «Παράλληλη θέαση. Έργα από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος»  (επιμέλεια: Χάρις Κανελλοπούλου), Ίδρυμα Θεοχαράκη, «Αναπαράσταση (Anaparastasi): Reconstruction, Reenactment, Reconstitution», Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, «AMETRIA» (Eπιμέλεια: Nicoletta De Rosa, Alessandro Pasini, Tomaso Piantini, Πολύνα Κοσμαδάκη, Γιώργος Τζιρτζιλάκης), Οργάνωση: ΔΕΣΤΕ | «Now and Then», European Central Bank, Φρανκφούρτη |‘Hell As Pavilion’ (Επιμέλεια: Νάντια Αργυροπούλου), Palais de Tokyo, Παρίσι. Το 2005 ήταν μεταξύ των έξι αριστούχων αποφοίτων της ΑΣΚΤ οι οποίοι βραβεύτηκαν στα πλαίσια του προγράμματος «Η Μεγάλη Στιγμή για τον Πολιτισμό: Ανάδειξη Νέων Δημιουργών – Eurobank Private Banking». Το 2010 τιμήθηκε με το Art House Shanghai Award, Ailing Foundation (ArteFiera Bologna,  Kalfayan Galleries) και ακολούθησε artist residency στη Σανγκάη. Tην ίδια χρονιά υπήρξε φιναλίστ για το “AUDI Award” για την ατομική του έκθεση στο πλαίσιο της συμμετοχής των Kalfayan Galleries στο ‘New Positions’ της Art Cologne. Έργα του Αντώνη Ντόνεφ βρίσκονται σε σημαντικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Έργο του Αντώνη Ντόνεφ παρουσιάζεται στην έκθεση 

Antonis Donef | Time’s Witness

10 Ιουνίου – 6 Σεπτεμβρίου 2025

Κείμενο: Πάνος Γιαννικόπουλος (Επιμελητής – Ιστορικός Τέχνης)

Στην έκθεση Time's Witness, ο Αντώνης Ντόνεφ διαμορφώνει μια τοπογραφία όπου η υλικότητα του βιβλίου, το σχέδιο και η φόρμα συνδιαλέγονται μέσα από στρώσεις χρονικότητας. Σελίδες από εγκυκλοπαίδειες, άτλαντες ή άλλες εκδόσεις, φέρουν ίχνη συστημάτων γνώσης και ταυτόχρονα αφήνονται σε διαδικασίες μεταβολής ή μετάφρασης. Τα επιμέρους στοιχεία συγκροτούν στρώματα συγκεντρωμένης προσοχής· καθώς συλλέγουν χειρονομίες, χρώμα και ίχνη, δημιουργούν χρονικές πυκνότητες που καλούν το βλέμμα και τη σκέψη σε περιπλάνηση.

Ο Ντόνεφ προσεγγίζει το σύστημα σελίδων ως ένα ευαίσθητο, ζωντανό οικοσύστημα. Η επιλογή του υλικού του προκύπτει από τη δεκτικότητα και δεν καθορίζεται από θεματικές. Ένα τεκμήριο εισέρχεται στη διαδικασία χάρη στην ικανότητά του να συνδιαλέγεται με τη ζωγραφική χειρονομία, να απορροφά και να αποδίδει ρυθμό. Mελάνι και χρώμα διατρέχουν την επιφάνεια ακολουθώντας διαδρομές διαμορφωμένες από παύσεις, δισταγμούς και παιγνιώδεις επαναλήψεις. Κάθε έργο εξελίσσεται μέσω σταδιακής επικάθισης, όπου η παύση και η παρέμβαση έχουν ισοδύναμη βαρύτητα. Οι σελίδες δέχονται στρώσεις πληροφορίας, διατηρώντας όμως την παρουσία τους πέρα από υπόβαθρο ή παρελθόν, σε συγκέντρωση διαφορετικών χρονικοτήτων μέσω της φροντίδας του καλλιτέχνη. Το νόημα αναδύεται από τη σύγκλιση υλικών, γλωσσικών στοιχείων και χειρονομιών. Τυπωμένες λέξεις πλέκονται με σχεδιαστικές γραμμές και χρωματικές ζώνες. Η αναγνωσιμότητα λειτουργεί ως ένα μόνο επίπεδο ανάμεσα σε άλλα, συμβάλλοντας σε μια επιφάνεια που υποστηρίζει ταυτόχρονα τη θέαση και την αίσθηση. Η οπτική πυκνότητα ενθαρρύνει την ευαισθησία στις λεπτές μεταβολές υφής, κλίμακας και ρυθμού. Το βλέμμα κινείται μέσα σε χωρικές σχέσεις που ευνοούν την εγγύτητα και την επιστροφή· ο προσανατολισμός ακολουθεί αντηχήσεις αντί μιας ιεραρχικής κατεύθυνσης.

Το κείμενο συνυπάρχει με την εικόνα, παράγοντας υβριδικές συνθήκες πρόσληψης. Ο Jerome McGann, στο The Textual Condition (1991), αναλύει πώς τα φυσικά χαρακτηριστικά των κειμένων, η σελιδαρίθμηση, η τυπογραφία, η διάταξη, συγκροτούν έναν βιβλιογραφικό κώδικα αδιαχώριστο από το σημασιολογικό τους περιεχόμενο. Ο Ντόνεφ εργάζεται μέσα σε αυτό το διευρυμένο κειμενικό πεδίο. Οι συνθέσεις του ενεργοποιούν υλικότητες του βιβλίου και γίνονται χώροι ενσώματης ανάγνωσης. Το χαρτί, η γραμματοσειρά και τα οργανωτικά σχήματα συμμετέχουν σε μια χορογραφία ενεργοποίησης· δίνουν βάρος στη χειρονομία και διατηρούν την ερμηνευτική ελαστικότητα. Η ανάγνωση μετατρέπεται σε κίνηση του σώματος μέσα στον χώρο και επάνω στην επιφάνεια. Οι χάρτες ανοίγονται σε υποθετικές διατάξεις και αναπροσαρμογές, ή μετατρέπονται σε αρχιτεκτονικές απόκλισης. Τα τυπωμένα σχήματα προσκαλούν περιπλάνηση, ιχνηλάτηση, επιστροφή. Η θέαση αποκτά χρονική δομή, διαμορφωμένη από διαδοχές επαναφοράς και μετατόπισης. Κάθε οπτική συνάντηση ξεδιπλώνεται ως πέρασμα μέσα από μικροσυμβάντα: ζωγραφικές και τυπογραφικές επικαλύψεις, συσσωρεύσεις, επανεμφανίσεις. Η σελίδα λειτουργεί ως χωρική σύνταξη, επιτρέποντας στη χρονική προσοχή να υλοποιηθεί μέσα από μεταβαλλόμενες κλίμακες λεπτομέρειας.

Ο χρόνος εισέρχεται μέσα από την ίδια τη δομή του έργου. Η Elizabeth Grosz, στο The Nick of Time (2004), περιγράφει τη χρονικότητα ως δύναμη που πυκνώνει, διπλώνει, και ασκεί πίεση, αντιληπτή μόνο μέσω της ύλης, του χώρου και της διακοπής. Όπως γράφει: «Σκεφτόμαστε τον χρόνο μέσα από τη χρονικότητα των αντικειμένων, του χώρου και της ύλης, κι όχι καθεαυτόν ή με τους δικούς του όρους. Γι’ αυτό δεν μπορεί να παρουσιαστεί, γι’ αυτό αποσύρεται όσο τον πλησιάζουμε. Μπορούμε να τον σκεφτούμε μόνο σε διερχόμενες στιγμές, μέσα από ρήξεις, νυγμούς, τομές, σε επεισόδια εκτροπής, παρόλο που δεν εμπεριέχει ούτε στιγμές ούτε ρήγματα, και στερείται κάθε υπόσταση ή παρουσία· λειτουργόντας μόνο ως συνεχές γίγνεσθαι»[1]. Οι συνθέσεις του Ντόνεφ προσεγγίζουν αυτές τις ρωγμές και διακοπές ως σημεία δυνητικής αφήγησης. Φανερώνουν τις ακανόνιστες εντάσεις και τις απρόβλεπτες αναδύσεις που διαμορφώνουν το υλικό μας σύμπαν. Η διάρκεια κατασταλάζει σε υφή, χρώμα και η παρουσία υλικότητας και πληροφορίας διαστέλλεται. Οι χειρονομίες συσσωρεύονται μέσα από παύσεις και επανεμφανίσεις. Οι επιφάνειες απορροφούν ακολουθίες επίμονης εργασίας, διατηρώντας εντάσεις χωρίς να επιζητούν λύση. Ο χρόνος κυκλοφορεί ως κατάλοιπο: ως χρώμα που αναπαύεται, μελάνι που αιωρείται, μια αφαίρεση που σταδιακά συγκροτεί κάτι άλλο.

Τα εκδοτικά αποσπάσματα από το παρελθόν συγχρονίζονται με το παρόν. Η δομή τους συνομιλεί με ζωγραφικό αυτοσχεδιασμό, διαγραμματική επέκταση και χρωματική παραμόρφωση. Μαζί, αυτά τα στρώματα παρουσίας υποστηρίζουν μια συνθήκη διαρκούς ανασύνθεσης. Ο χρόνος αναδύεται ως τοπολογική διεργασία, διαμορφωμένη από πτυχώσεις και επανεισόδους. Παρελθόντα και ενδεχόμενα συγκατοικούν σε ένα οπτικό πεδίο που αναπνέει με ταυτόχρονες εντάσεις. Φθαρμένα άκρα, ξεθωριασμένο μελάνι ή ζωηρές ζωγραφικές χειρονομίες και κειμενικές ασυνέπειες αποτελούν μέρος της αισθητηριακής δομής του έργου. Αυτά τα χαρακτηριστικά υποστηρίζουν τρόπους θέασης που διαμορφώνονται από απτική μνήμη, αρχειακή πυκνότητα και οπτική τριβή. Η φθορά των βιβλίων παραπέμπει στον θάνατο και την καταστροφή, αλλά ταυτόχρονα η καλλιτεχνική πράξη υποδηλώνει διατήρηση, ανανέωση και ανθεκτικότητα. Οι πολυεπίπεδες παρεμβάσεις του Ντόνεφ κρατούν την εντροπία σε αναμονή, καθιστώντας την ταυτόχρονα εμφανή.  

Η μαρτυρία αναδύεται μέσα από μια συνθήκη κοινής κατοίκησης. Θεατής και έργο συγχρονίζονται σε επικαλυπτόμενα τέμπο, σχηματίζοντας ένα σύνθετο παρόν που διαμορφώνεται από γειτνίαση και συσσώρευση. Η συγχρονικότητα αποκαλύπτεται ως σύμπλεξη, ένα πεδίο όπου διαφορετικοί παλμοί στηρίζουν ο ένας τον άλλον, διασπούν γραμμικές και μονοδιάστατες συνθήκες εξέλιξης και ανιχνεύουν πολλαπλότητες και παραλληλίες.

Πάνος Γιαννικόπουλος
Επιμελητής – Ιστορικός Τέχνης

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

Grosz, Elizabeth. The Nick of Time Politics, Evolution, and the Untimely. Duke University Press, 2004.

Mcgann, Jerome J. The Textual Condition. Princeton, N.J: Princeton University Press, 1991.

[1] Elizabeth Grosz, The Nick of Time Politics, Evolution, and the Untimely (Duke University Press, 2004), 16.